FASET SINDROM

Fasetni zglob (drugačije se još naziva zygopofizialni, apofizialni ili Z-zglob) je sinovijalni zglob koji se nalazi između superiornog artikularnog procesa jednog pršljena i inferiornog artikularnog procesa drugog pršljena. Svaki mobilni segment u kičmi ima po dva fasetna zgloba. Biomehanička funkcija svakog para fasetnih zglobova je da limitira i navodi pokret u svakom pokretnom segmentu kičme, prema tome, problemi sa fasetnim zglobovima su jedni od najčešćih uzroka hroničnog bola i limitiranosti u leđima. 


​Faset sindrom nastaje kada hrskavica koja oblaže fasetne zglobove postaje, narodski rečeno, istrošena ili oštećena, što dovodi do toga da se trenje izmedju samih kostiju znatno povecava. 

UZROCI

​Zbog mehaničke prirode zglobova, u većini slučajeva, sa vremenom se troši hrskavica, što dovodi do hronične upale fasetnih zglobova. Najviše pokreta se odvija u vratnoj i lumbalnoj kičmi, tako da je faset sindrom najučestaliji u ovo dva segmenta. 




Ukoliko postoji disfunkcija pojedinačnog spinalnog segmenta, koji u kiropraktici nazivamo SUBLUKSACIJA, trošenje hrskavice je ubrzano. Kod subluksacija, zglobovi su blago izmješteni van svoje pozicije, pa ovo stanje stvara neadekvatan pokret i neravnomjerno raspoređen teret na pršljenove, a naročito na fasetne zglobove, što dalje prouzrokuje veće trenje hrskavice, te stradanje iste.

​Artritis je takođe jedan od velikih uzročnika faset sindroma. 


Nepravilne vježbe za jačanje leđnih i trbušnih mišića, podizanje i nošenje većeg tereta u nepravilnom položaju, kao i dugotrajno sjedenje su još neki uzroci nastajanja faset sindroma.

SIMPTOMI

Simptomi faset sindroma mogu da uključuju, ali nisu ograničeni na sljedeće:               
​-  Bol u vratu ili donjem dijelu leđa
-  Bol je izraženiji prilikom ekstenzije kičme

(savijanje unazad) nego prilikom fleksije (savijanja unaprijed).

-  Ustajanje poslije dužeg sjedenja izaziva bol
-  Smanjena fleksibilnost kičme
-  Rigidnost mišića
-  Bol se javlja poslije fizičke aktivnosti, dok je u toku fizičke aktivnosti manji (kod blažih, hroničnih faset sindroma)
-  Bol se prenosi u glutealni region ili u zadnju stranu butina
-  Ukoliko je u pitanju vratni faset sindrom, bol može da se prenosi u ramena, između lopatica i uz vrat ka potiljačnom dijelu.
​-  Bol prilikom spavanja (obično na stomaku).


DIJAGNOZA​


Uspostavljanje dijagnoze faset sindroma je izuzetno kompleksno, kao i za ostale probleme sa kičmom i zbog toga je jako važno da se pregled odradi detaljno i profesionalno. Pogotovo akutni faset sindom može da mimikuje probleme diskus hernije, infekcije, frakture pršljenova, malignih stanja, istegnutih misica ili neke intra-abdominalne probleme. Sa druge strane, ozbiljni problemi mogu da mimikuju faset sindrom. 


 Dobra diferencijalna dijagnoza je neophodna prije bilo kakve terapije!​


U kiropraktici, za uspostavljanje dijagnoze, kao i za druge probleme sa kičmom, radimo seriju fizikalnih, neuroloških, ortopedskih i kiropraktičkih testova, na osnovu kojih utvrđujemo porijeklo problema. Ukoliko dođemo do zaključka da je u pitanju faset sindrom, po potrebi se radi i serija rentgenskih snimaka od kojih su najbitniji snimci "iskosa" (pod uglom od 45 stepeni).

Kod naprednih stanja i težih slučajeva ponekad je neophodno uraditi CT ili Magnetnu rezonancu.


LIJEČENJE

S obzirom da je subluksacija jedan od ključnih uzroka faset sindroma, a kiropraktika nauka koja se bavi korigovanjem subluksacija, tako su i metode kiropraktike ključne u rješavanju problema. Manuelnim kiropraktičkim namještanjem centriramo pršljenove i tako dovodimo do ravnomjerno raspoređenog opterećenja na fasetne zglobove. 

Kompjuterizovana spinalna dekompresija moze biti korištena u zavisnosti od slučaja.​

Poslije metoda kiropraktike, vježbe za jačanje fazične muskulature abdominalnog ili vratnog pojasa, istezanje posturalne muskulature, sa eventualnim metodama fizioterapije (masaža, korištenje magneto terapije i sl.), mogu da doprinesu stabilnosti pršljenova i smanjenju upalnog procesa. Održavanje adekvatne posture prilikom stajanja, ležanja, sjedenja i kretanja igra veliku ulogu u smanjivanju ponovnih epizoda bolova od faset sindroma. 


PREVENCIJA

​Redovnom posjetom kod doktora kiropraktike i kada nema simptoma, otklanjamo subluksacije, pa je to i prvi korak ka prevenciji. ​Kada su nam pršljenovi “nacentrirani”, vodimo se teorijom:

jaka muskulatura = stabilna kičma. 

​Dakle, pravilne vježbe za jačanje abdominalnog pojasa i dubokih mišića vrata, održavanje pokreta u kičmi i redovna kontrola su najbolji vid prevencije ne samo od faset sindroma, vec i od većine problema sa kičmom.
​​